Aktualności

Szkolenie Tomato Academy z Peterem Stradiotem

Dobiegający końca sezon 2010 był kolejnym rokiem uprawy odmiany Growdena, wiodącej odmiany w segmencie pomidora wielkoowocowego, ważne więc będzie podsumowanie kończącego się roku i wyciagnięcie wniosków, które pomogą lepiej zarządzać produkcją tej odmiany w nadchodzącym sezonie. W ramach projektu Tomato Academy, którego najważniejszym celem jest rozwój wiedzy technologicznej, firma Syngenta Seeds zorganizowała spotkanie z niezależnym doradcą Peterem Stradiotem z firmy doradczej Innogreen. Spotkanie odbyło się w Kaliszu 23 września bieżącego roku i cieszyło się dużym zainteresowaniem ze strony producentów. Peter Stradiot przedstawił 6 faz wzrostu pomidora w odniesieniu do odmiany Growdena, odniósł się również do warunków pogodowych z jakimi mieliśmy do czynienia w sezonie 2010 w rejonie Kalisza.
Podział wzrostu roślin pomidora na 6 faz  uwzględnia : zachowanie się roślin, cele i ryzyko w poszczególnych fazach oraz rozwiązania w zakresie robocizny (to jest obróbki roślin), klimatu i nawadniania.
Przed analizą kolejnych faz wzrostu warto uzmysłowić sobie ogólne reguły wzrostu i reakcji roślin:
Roślina rośnie „po najmniejszej linii oporu”:
• Gdy jest zimno: zmniejszona aktywność
• Gdy jest sucho i gorąco roślina również reaguje zmniejszeniem aktywności.
Wraz ze zmniejszeniem aktywności spada produktywność uprawy.
Roślina wybiera najłatwiejszą drogę:
• Korzenie pobierają łatwiej wodę z roztworu o niższym EC
• Rośliny silnie transpirujące zmniejszają powierzchnię liści
Roślina zawsze dąży do wytworzenia nasion:
• Energia jest kierowana w pierwszej kolejności do organów generatywnych i wykorzystywana do wiązania i wzrostu owoców
Najważniejszymi czynnikami w uprawie Growdeny zapewniającymi wysoką efektywność produkcji są:
• Siła wzrostu, głównym parametrem określającym siłę wzrostu jest grubość łodygi (średnica łodygi mierzona 25 cm od wierzchołka lub w odległości od wierzchołka równej tygodniowemu przyrostowi).  Optymalna grubość łodygi dla odmiany Growdena to od 11,5 do 13,2mm. Grubością łodygi możemy sterować za pomocą temperatury średniodobowej.

• Równowaga wzrostu, balans wegetatywno – generatywny, Parametrem mówiącym o równowadze wzrostu jest głębokość kwitnienia roślin. Dla Growdeny będącej w dobrym balansie generatywno – wegetatywnym zakres wartości powinien kształtować się od 10 do 17cm. Równowagą wzrostu sterujemy za pomocą: klimatu, nawożenia oraz co bardzo istotne zabiegów pielęgnacyjnych.

Podział całego sezonu produkcji na sześć głównych faz wzrostu według Petera Stradiot’a wygląda następująco:

Faza I

Okres ten obejmuje produkcję rozsady do momentu wysadzenia roślin na szklarnię. Celem w tej fazie jest uzyskanie jak najlepszej rozsady, posiadającej dużą powierzchnię liści, co umożliwi roślinie dobry rozwój systemu korzeniowego oraz dobry rozwój generatywny w późniejszej fazie. Aby uzyskać duże rośliny należy odpowiednio prowadzić produkcję młodej rozsady. Szczególnie ważne jest tu zagęszczenie na m2 produkcji im więcej miejsca tym większe rośliny (lepsza dostępność światła). Rośliny nieszczepione przed wysadzeniem do szklarni powinny mieć przynajmniej 10 liści a rośliny szczepione najmniej 5 na pędzie. Aby rozbudować odpowiednio masę liściową młodych roślin oprócz zagęszczenia ważne są warunki wzrostu takie jak temperatura liści wyższa od temperatury korzenia, wyrównana temperatura szklarni, noc i dzień na tym samym poziomie, wilgotność kostki w granicach 60%. Nie prawidłowo wyprodukowana rozsada o bardzo małej masie liści, po wysadzeniu na szklarnię często „rezygnuje” z rozwoju pierwszego grona budując większą masę liści.

Faza II

Faza druga to okres ukorzenienia roślin w początkowej fazie produkcji po wniesieniu młodych roślin na szklarnię. Celem jest też uzyskanie generatywnego wzrostu roślin, niezbędnego do dalszego szybkiego rozwoju. Prawidłowe prowadzenie roślin w tej fazie jest bardzo ważne dla odmiany Growdena posiadającej wegetatywny charakter wzrostu. W tej fazie musimy wykorzystać szereg działań generatywnych, takich jak: stres wodny zakładający spadek wilgotności nasączonej maty 7% na tydzień co będzie stymulowało wzrost korzeni i odpowiednie jej przerośnięcie. Możemy również stresować rośliny przez podnoszenie poziomu EC od 3,5 do 6 a nawet wyżej, utrzymanie wysokiej temperatury średniodobowej (19°C do 21°C), w pochmurne ciemne dni ważnym działaniem generatywnym są szczyty temperaturowe (+2 stopnie między 12:00 a 14:00). W okresie tym należy zwrócić szczególną uwagę na temperaturę wierzchołka roślin która jest ważniejsza niż temperatura powietrza w szklarni. Aby kontrolować ten parametr niezbędny jest termometr na podczerwień (IR) oraz liść referencyjny, czyli sztuczny plastikowy liść o kolorze zielonym jak roślina, taki sztuczny liść będzie przyjmował po pewnym czasie temperaturę otoczenia, żywe liście roślin prawidłowo pracujące i transpirujące przeważnie będą chłodniejsze.

 

Faza III

To okres od ukorzenienia roślin na macie do pierwszych zbiorów, celem tego okresu jest utrzymanie silnej szybkorosnącej rośliny (ciągłość wzrostu i rozwoju). Okres ten charakteryzuje się zwiększającym się obciążeniem rośliny przez owoce. Należy pamiętać, że ilość owoców na pierwszych gronach wpływa na obciążenie roślin. Ilość owoców na poszczególnych gronach zależy od terminu sadzenia przy wczesnych nasadzeniach nie powinna przekraczać 9 sztuk na pierwszych trzech przy późniejszych nie powinna przekroczyć 12, co w praktyce oznacza regulowanie zawiązków do 3 góra 4 owoców na gronie (3-3-3), (4-2-3), (4-3-4).  Ilość pozostawionych owoców na gronie zależy również od kondycji samych roślin i można tą liczbę różnicować w łanie zostawiając na silnych roślinach więcej a na słabszych mniej zawiązków co poprawi wyrównanie roślin. 
Na obciążenie roślin wpływa również szybkość dojrzewania owoców, należy pamiętać, że temperatura w ciągu 2 pierwszych tygodni po zawiązaniu owoców oraz 3 tygodnie przed zbiorem może przyspieszyć dojrzewanie owoców o 3 a nawet więcej dni. Również w tym okresie warto jest kontrolować temperaturę wierzchołka rośliny.
Pierwsze grona w znacznym stopniu korzystają z temperatury wypromieniowanej przez rury systemu grzewczego. Jak wiadomo jednym ze sposobów rozchodzenia się ciepła jest promieniowanie (aż 50% energii z rur systemu grzewczego jest emitowane do otoczenia tą drogą), należy więc owocom na pierwszych gronach umożliwić jak najlepszy dostęp do tego ciepła, np. przez odpowiednie umieszczenie rurki ogrzewania wegetatywnego tak aby promieniowania cieplnego nie pochłaniały np. liście znajdujące się między rurką a dogrzewanymi owocami.
W okresie tym ważna jest terminowa pielęgnacja roślin, która pozwala utrzymać silny wierzchołek roślin, najważniejszymi jej elementami jest regulacja gron, usuwanie pędów bocznych oraz szczególnie ważne przy odmianie Growdena utrzymanie pędów na jednakowej wysokości w szklarni.
Należy utrzymywać odpowiednią temperaturę średniodobową poprzez sterowanie temperaturą nocną w zależności od sumy radiacji np. 15,5°C +2°C w zakresie od 600 do 1100 J/cm2/dzień.

Faza IV

Fazę czwartą można nazwać fazą balansu, zrównoważonego wzrostu. Obejmuje ona okres od pierwszych zbiorów do momentu przyjścia pełni lata. W fazie tej mamy już dużo słońca do dyspozycji a warunki temperaturowe na zewnątrz pozwalają nam jeszcze na sterowanie klimatem. Musimy jak najlepiej wykorzystać dostępne światło uzyskując szybkie tempo produkcji, do tego również potrzebne nam są mocne rośliny. Szczególną uwagę należy zwrócić na okres kwitnięcia 10 grona, zaleca się podniesienie temperatury średniodobowej w celu utrzymania odpowiedniego tempa wzrostu oraz uniknięcia zbyt ciężkiej i „leniwej” rośliny. W pochmurne, ciemne dni nadal zalecane jest stosowanie szczytu temperaturowego ( + 2, +4 °C miedzy 12:00 a 15:00). Utrzymanie temperatury nocnej należy uzależnić od dostępności światła np. podstawa to 16°C z uwzględnieniem radiacji na poziomach:
o 600 J/cm2/dzień -1°C
o 1200 J/cm2/dzień  0°C
o 2000 J/cm2/dzień +0,5°C
o 2500 J/cm2/dzień -0,5°C
W fazie tej utrzymanie silnych roślin i szybkiego tempa wzrostu jest priorytetem i jeśli rośliny zaczynają mocno słabnąć zaleca się nawet usunięcie jednego grona lub bardzo radykalne jego wyregulowanie (np. 2 owoce). Zagęszczenie i regulacja gron jako funkcja obciążenia i ciężaru owoców.
Zwracamy szczególną uwagę na średnicę łodygi przy wierzchołku oraz antocyjany na pędzie. Fioletowe zabarwienie na łodygach to efekt nagromadzenia asymilatów powstałych w wyniku fotosyntezy. Fioletowy kolor świadczy, że roślina ma pewien zapas tych substancji dzięki któremu można zwiększyć tempo wzrostu.

 

Faza V

To okres lata kiedy sterowanie rośliną jest bardzo utrudnione. Naszym celem w tym okresie jest utrzymanie roślin w stabilnym wzroście i sile przeciwdziałając niekorzystnym wpływom silnego nasłonecznienia oraz wysokiej temperatury, tak aby uzyskać dobrej jakości dobrze wypełnione owoce.
Ważnym parametrem jest współczynnik LAI, mówiący o powierzchni liści roślin przypadający na 1 m2 powierzchni szklarni, parametr ten jest ważniejszy od samej liczby liści na roślinie i powinien wynosić w tym okresie przynajmniej 3,5. Taki współczynnik będzie pomagał utrzymać w szklarni właściwy klimat.
Również w okresie lata w koniecznych przypadkach zaleca się usuwanie gron lub radykalne ich wyregulowanie w celu utrzymania silnej rośliny i tempa wzrostu.
Jeśli szklarnia jest mocno cieniowana w okresie lata należy sadzić rośliny w mniejszym zagęszczeniu.
W okresie upalnego lata ważne jest właściwe nawadnianie roślin i uzyskanie odpowiedniego przelewu, którego procent powinien być taki sam do południa jak i po południu. Jeśli procent przelewu jest nie właściwy to przed południem sterujemy nim za pomocą wielkości dawki a po południu dostosowujemy częstotliwość nawadniania.

Faza VI

 To okres późnego lata i jesieni kiedy zmniejsza się długość dnia i ilość dostępnego nasłonecznienia, znowu zalecane są działania generatywne niezbędne do dobrego wiązania owoców i ich dobrej jakości.
Przy końcu lata kiedy rośliny znów zaczynają się odbudowywać i iść w kierunku wegetatywności można zacząć usuwać młode listki z wierzchołka przy zachowaniu jednak indeksu LAI 3.
Zaleca się zwiększanie poziomu CO2 w celu polepszenia produktywności roślin.
Szczególną uwagę należy w tym okresie zwrócić na nawadnianie dostosowane do transpiracji roślin.
Zaleca się stosować ponownie szczyty temperaturowe przy pochmurnej pogodzie, kiedy temperatura nie jest naturalnie podnoszona przez słońce.

Warunki pogodowe w sezonie 2010 w rejonie Kalisza.
Sezon 2010 pod względem ilości napromieniowania słonecznego był dość zmienny mieliśmy do czynienia z szybkim następowaniem po sobie okresów z dużą ilością światła i okresów bardzo ciemnych, taki stan rzeczy bardzo utrudniał sterowanie produkcją.

 

Pierwsze tygodnie roku dość ciemne podobnie jak w sezonie 2009, ciężki początek uprawy wolny rozwój pierwszych gron.  Po połowie lutego znaczna poprawa dostępności światła, dość dobre warunki aż do połowy kwietnia, następnie trzy tygodnie ciemnej pochmurnej pogody. Połowa kwietnia to początek zbiorów w większości polskich szklarni oraz okres największego obciążenia roślin i największego zapotrzebowania roślin na światło. Dlatego tak długi okres ciemnych dni bardzo negatywnie wpłynął na rośliny, które skonsumowały całe swoje rezerwy. Okres ten spowolnił dojrzewanie owoców oraz wydłużył czas największego obciążenia roślin. Dość szybko po tym okresie przyszły upały a po połowie lipca przez cały sierpień ponownie wróciły tygodnie dość ciemne z dużą ilością pochmurnych dni.

Tomato Academy - 15 / listopad / 2010